آگاهى و گواهى: ترجمه و شرح انتقادى رساله تصور و تصديق    الجزء : 0  صفحة : 11

بسم اللّه الرّحمن الرّحيم‌

پيشگفتار مترجم‌

علوم تصورى و تصديقى يا آگاهى و گواهى‌هائى كه ما از دنياى بيرون از ذهن و جهان پيرامون خود و بالاخره از آفاق و انفس بدست مى‌آوريم همه علوم حصولى ارتسامى ما هستند كه ارتباط «اين همانى» ما را با هستى و هستى را با ما برقرار مى‌سازند. و اين بدان معناست كه ما از طريق همين ادراكات تصورى و تصديقى مى‌توانيم كل هستى عينى و هستى كل را در دم به جهان هستى علمى مبدل ساخته و به طرفة العين كه اشاره به حذف فواصل زمان و مكان است عرش و كرسى و ملك و ملكوت را در پيشگاه داورى و حاكميت عقل خويش به حضور خود فراخوانيم و از اين رهگذر تفاوت ميان هستى جزء خويش را با هستى كل به تساوى كل و جزء واژگون سازيم تا به‌وضوح مدلل گردد كه اصلا قواعد علم و معرفت نه‌تنها از حوزه پديده‌ها و ابعاد طبيعت بيرون است بلكه چون از مسائل شناخت برترين است اين قواعد بر اصول موضوعه رياضيات كه تساوى جزء و كل را محكوم مى‌كند حاكميت دارد. همين علوم تصورى و تصديقى است كه نفس را از يك وجود طبيعى جزئى به يك جهان عقلانى كه مساوى با جهان هستى عينى است مبدل مى‌سازد. «الفلسفة صيرورة النفس عالما عقليا مضاهيا للعالم العينى» ابن سينا در تعريف فلسفه نظرى و علمى مى‌گويد:

فلسفه نظرى استكمال قوه نظرى نفس براى نيل و وصول به عقل بالفعل است. و اين استكمال از طريق علوم تصورى و تصديقى به امورى كه از حوزه اعمال و احوال ما بيرون است ميسر مى‌گردد ... فلسفه عملى نيز استكمال قوه نظرى نفس است از طريق علوم تصورى و تصديقى به امورى كه از اعمال و كردار ما سرچشمه مى‌گيرد ...